Kontrowersja w świecie indie: Clair Obscur: Expedition 33 traci nagrody za użycie AI

Clair Obscur: Expedition 33, jedna z największych sensacji 2025 roku, właśnie straciła prestiżowe nagrody na Indie Game Awards. Powód? Użycie generatywnej AI w procesie tworzenia gry. To wydarzenie rzuca nowe światło na debatę o roli sztucznej inteligencji w branży gier niezależnych.

Dyskwalifikacja po triumfie

Gra studia Sandfall Interactive zadebiutowała w 2025 roku i szybko zdobyła uznanie. Na The Game Awards 2025 zgarnęła aż dziesięć statuetek, w tym tę najważniejszą - Game of the Year. Tytuł chwalono za unikalny styl artystyczny, inspirowany malarstwem impresjonistycznym, oraz innowacyjną mechanikę RPG z elementami turowej walki. Akcja osadzona w alternatywnej Francji lat 30. XX wieku, gdzie bohaterowie walczą z tajemniczą malarką malującą cyframi na niebie, przyciągnęła miliony graczy na PC, PlayStation 5 i Xbox Series X/S.

Jednak na Indie Game Awards, które odbyły się 20 grudnia 2025 roku, sytuacja odwróciła się dramatycznie. Gra początkowo wygrała w dwóch kategoriach: Game of the Year i Best Visual Design. Organizatorzy szybko jednak wycofali te wyróżnienia po potwierdzeniu użycia generatywnej AI.

Przyczyna: AI w assetach gry

Jak podaje Eurogamer, kontrowersja wybuchła po wypowiedzi producenta gry, François Meurisse'a. W trakcie ceremonii przyznał, że studio wykorzystało narzędzia AI do generowania niektórych assetów, w tym fikcyjnych gazet i dokumentów widocznych w grze. Chociaż nie były to kluczowe elementy, jak postacie czy środowiska, organizatorzy Indie Game Awards mają ścisłą politykę zakazującą użycia generatywnej AI w nominowanych produkcjach.

W oświadczeniu organizatorów czytamy: "Indie Game Awards mają twarde stanowisko wobec użycia generatywnej AI w procesie nominacji i podczas samej ceremonii. Po potwierdzeniu faktów przez dewelopera, musieliśmy podjąć decyzję o dyskwalifikacji". To nie pierwszy raz, gdy branża mierzy się z podobnymi dylematami - debata o etyce AI w sztuce i grach trwa od lat, a Indie Game Awards chcą promować tradycyjne metody tworzenia.

Reakcje społeczności i deweloperów

Decyzja wywołała burzę w sieci. Na Reddit i X (dawniej Twitter) gracze dzielą się opiniami. Jedni popierają dyskwalifikację, argumentując, że AI zabiera pracę artystom i dewaluuje ręczne rzemiosło. Inni uważają, że użycie narzędzi AI w drobnych elementach nie powinno dyskwalifikować całej produkcji, zwłaszcza że gra jest dziełem małego, 30-osobowego zespołu.

Studio Sandfall Interactive nie wydało jeszcze oficjalnego komentarza, ale Meurisse w trakcie ceremonii podkreślił, że AI było jedynie wsparciem, a nie zastępstwem dla ludzkiej kreatywności. Podobne kontrowersje dotknęły w przeszłości inne tytuły, jak np. te z elementami wygenerowanymi przez Midjourney czy Stable Diffusion.

Co to oznacza dla branży?

Ta sprawa podkreśla rosnące napięcia wokół AI w grach. Organizacje jak Indie Game Awards stawiają na purystyczne podejście, promując autentyczność. Z drugiej strony, narzędzia AI mogą przyspieszać rozwój, zwłaszcza w małych studiach z ograniczonymi zasobami. Czy to początek szerszych regulacji? Na razie Clair Obscur: Expedition 33 pozostaje hitem - gra jest dostępna na platformach cyfrowych, a jej sprzedaż przekroczyła oczekiwania.

W kontekście popkultury, gdzie AI pojawia się w filmach jak "The Creator" czy serialach science-fiction, branża gier musi znaleźć balans między innowacją a etyką. Obserwujemy rozwój sytuacji, bo to może wpłynąć na przyszłe nominacje i standardy w indie.